Dieta CDED redefiniuje rolę żywienia w chorobie Leśniowskiego-Crohna, przesuwając je z obszaru wsparcia w stronę pełnoprawnej metody terapeutycznej. Oparta na eliminacji prozapalnych składników diety i połączona z częściowym żywieniem dojelitowym, pozwala skutecznie indukować remisję przy lepszej tolerancji niż klasyczne EEN.
Rola diety w chorobie Leśniowskiego-Crohna wykracza poza poprawę stanu odżywienia pacjentów. Wyłączne żywienie dojelitowe od lat jest skutecznym leczeniem pierwszego rzutu u dzieci z aktywną postacią CD, jednak nie jest pozbawione wad. W 2014 roku zaprojektowano dietę wykluczającą (Crohn’s disease exclusion diet, CDED), która jest obecnie z powodzeniem stosowana jako metoda leczenia indukująca remisję w połączeniu z częściowym żywieniem dojelitowym1.
Choroba Leśniowskiego-Crohna (Crohn’s disease, CD) to przewlekła nieswoista choroba zapalna jelit o nie do końca wyjaśnionej etiologii. Obecnie uważa się, że etiopatogeneza jest złożona i obejmuje czynniki genetyczne, immunologiczne i środowiskowe. Chorobie towarzyszy pełnościenny proces zapalny, najczęściej o charakterze ziarniniakowym, który może dotyczyć każdej części przewodu pokarmowego (od ust do odbytu)2. Badania pokazują, że znaczącą rolę w patogenezie CD odgrywa dieta, która wchodząc w „interakcję” z mikrobiotą może prowadzić do zaburzeń w funkcjonowaniu bariery jelitowej i nasilać stan zapalny lub działać ochronnie3. Choroba ma charakter nawrotowy, a celem leczenia jest osiągnięcie remisji i jej utrzymanie. Standardowe leczenie obejmuje stosowanie systemowych glikokortykosteroidów, a u pacjentów opornych na steroidy lub ich nietolerujących – leków immunosupresyjnych lub biologicznych. Niestety stosowane leki powodują liczne i poważne działania niepożądane (szczególnie steroidy) oraz immunosupresję2,3.
Z uwagi na przebiegający w ścianie jelita proces zapalny oczywistą konsekwencją choroby są zaburzenia funkcjonowania przewodu pokarmowego objawiające się m.in. biegunką, utratą masy ciała, osłabieniem, utratą apetytu, bólem i w konsekwencji niedożywieniem2. Niedożywienie u pacjentów z CD pogarsza rokowanie, zwiększa częstość występowania powikłań i znacznie obniża jakość życia4. Stąd integralną częścią terapii jest leczenie żywieniowe prowadzone w celu poprawy lub utrzymania prawidłowego stanu odżywienia, a u dzieci zapewnienia prawidłowego rozwoju i dojrzewania. Leczenie żywieniowe prowadzone jest w formie podaży doustnych suplementów pokarmowych (Oral Nutritional Supplements, ONS) jako uzupełnienie diety naturalnej lub wyłączne żywienie enteralne/dojelitowe (exclusive enteral nutrition, EEN). Jeśli nie jest możliwe pełne pokrycie potrzeb energetyczno-jakościowych drogą doustną, włączane jest żywienie dojelitowe za pomocą sztucznie wytworzonego dostępu do przewodu pokarmowego (zgłębnik, stomia odżywcza), a w przypadku niemożności przyjmowania pokarmów drogą przewodu pokarmowego żywienie pozajelitowe2,4.
Dieta CDED redefiniuje rolę żywienia w chorobie Leśniowskiego-Crohna, przesuwając je z obszaru wsparcia w stronę pełnoprawnej metody terapeutycznej. Oparta na eliminacji prozapalnych składników diety i połączona z częściowym żywieniem dojelitowym, pozwala skutecznie indukować remisję przy lepszej tolerancji niż klasyczne EEN.
Pełna treść artykułu, wraz z załącznikami do pobrania, dostępna jest dla prenumeratorów czasopisma, po zalogowaniu się.
Otyłość zaburza równowagę hormonalną u kobiet, prowadząc do nieregularnych cykli miesiączkowych i problemów z płodnością. Nadmiar tkanki tłuszczowej, zwłaszcza brzusznej, wpływa na funkcjonowanie osi podwzgórze–przysadka– jajniki. Wczesne rozpoznanie i kontrola otyłości są kluczowe dla ochrony zdrowia hormonalnego i rozrodczego.
Probiotyki coraz częściej postrzegane są jako aktywni regulatorzy odpowiedzi immunologicznej, a nie jedynie wsparcie dla trawienia. Rosnąca liczba badań wskazuje, że modulacja mikrobioty jelitowej może realnie zmniejszać ryzyko i nasilenie infekcji, zwłaszcza górnych dróg oddechowych.
Wypadanie włosów ma wieloczynnikową etiologię, obejmującą m.in. zaburzenia hormonalne i niedobory żywieniowe. Nadmierna utrata włosów wpływa na wygląd i samopoczucie. Dietetyk może wspierać terapię poprzez optymalizację podaży energii, białka i mikroskładników.
