menu close arrow_back_ios person_add home

Współczesna Dietetyka | 53/2024

Szanowni Państwo,

Oddaję w Państwa ręce drugi numer „Współczesnej Dietetyki” wydany w 2024 roku. Tematem numeru są Nowe wytyczne w zakresie suplementacji folianami, witaminami z grupy B oraz choliną w okresie przedkoncepcyjnym, ciąży i laktacji. Informacje w nim zawarte wskazują na istotność prawidłowej suplementacji aktywnej formy kwasu foliowego (5-metylotetrahydrofolian) zarówno w celu zapłodnienia, jak i prawidłowego przebiegu ciąży i rozwoju dziecka w przyszłości. Ponadto po raz pierwszy zwrócono uwagę na cholinę, która odgrywa istotną rolę w rozwoju mózgu płodu oraz formowaniu połączeń nerwowych. Ponadto właściwa podaż w diecie choliny w czasie ciąży wpływa na funkcje poznawcze, zachowanie oraz pamięć potomstwa. Jednocześnie cholina wraz z witaminą B6 i B12 wpływają na prawidłowe procesy metylacji, które zapewniają właściwy rozwój płodu i przebieg ciąży poprzez zapobieganie m.in. hiperhomocysteinemii.

Drugim istotnym artykułem, zwłaszcza dla dietetyków praktyków, jest Wpływ leków przeciwdepresyjnych na masę ciała. Depresja jest to choroba charakteryzująca się obniżeniem nastroju, nieadekwatnym do życiowych okoliczności, często racjonalnie nieuzasadnionym. Szacuje się, że na świecie choruje około 264 mln osób (dane na rok 2017), a do 2030 roku problem ten będzie dotyczył około 23% światowej populacji. Podstawą leczenia tej jednostki chorobowej jest farmakoterapia, która w zależności od rodzaju substancji czynnej może zwiększać masę ciała, prowadząc do otyłości. Wiedza o tego rodzaju zależności warunkuje kompleksową opiekę dietetyczną nad pacjentem z depresją.

Z kolei publikacja Wpływ leków IPP na rozwój SIBO opisuje, jakie konsekwencje niesie przedłużające się przyjmowanie inhibitorów pompy protonowej.

Ponadto w niniejszym numerze zamieszczono artykuły dotyczące braku miesiączki (amenorrhea) u pacjentek z jadłowstrętem psychicznym oraz wpływie diety na to zjawisko.

Istotne są także informacje zamieszczone w wywiadzie z prezesem Grzegorzem Kosteleckim o nowej ustawie o zawodach medycznych.

W najnowszym numerze „Współczesnej Dietetyki” omówiono także wsparcie żywieniowe w kacheksji, jak i postępowanie żywieniowe w biegunkach.

Zachęcam do lektury,

dr n. med. Aneta Kościołek

czytaj dalej WSD-okładka.png


Article image

TEMAT NUMERU

Nowe wytyczne 2024 w zakresie suplementacji folianami, witaminami z grupy B oraz choliną w okresie przedkoncepcyjnym, ciąży i laktacji

dr n. med. Agnieszka Białek-Dratwa

Aby zapobiec wadom cewy nerwowej, zaleca się osiągnięcie optymalnego poziomu kwasu foliowego w surowicy krwi jeszcze przed zajściem w ciążę, co może być szczególnie trudne w przypadku ciąż nieplanowanych. Zalecana dawka kwasu foliowego dla wszystkich kobiet w ciąży wynosi 0,4–0,8 mg dziennie.

czytaj dalej

TEMAT NUMERU

Nowe wytyczne 2024 w zakresie suplementacji folianami, witaminami z grupy B oraz choliną w okresie przedkoncepcyjnym, ciąży i laktacji

dr n. med. Agnieszka Białek-Dratwa

Article image

Aby zapobiec wadom cewy nerwowej, zaleca się osiągnięcie optymalnego poziomu kwasu foliowego w surowicy krwi jeszcze przed zajściem w ciążę, co może być szczególnie trudne w przypadku ciąż nieplanowanych. Zalecana dawka kwasu foliowego dla wszystkich kobiet w ciąży wynosi 0,4–0,8 mg dziennie.

Czytam więcej
Article image

DIETETYKA SPORTOWA

Opieka dietetyczna młodego piłkarza nożnego – opis przypadku

mgr Marcin Osowski

Młody sportowiec nie jest „miniwersją” dorosłego. Jego anatomia, fizjologia, zapotrzebowanie energetyczne na składniki odżywcze są odmienne z powodu nasilonego procesu wzrostu organizmu, a potrzeby energetyczne są nieproporcjonalnie duże do rozmiarów ciała. Niedożywienie może prowadzić do zwiększonego ryzyka kontuzji, pogorszonej regeneracji oraz nieosiągnięcia optymalnej gęstości mineralnej kości.

czytaj dalej

DIETETYKA SPORTOWA

Opieka dietetyczna młodego piłkarza nożnego – opis przypadku

mgr Marcin Osowski

Article image

Młody sportowiec nie jest „miniwersją” dorosłego. Jego anatomia, fizjologia, zapotrzebowanie energetyczne na składniki odżywcze są odmienne z powodu nasilonego procesu wzrostu organizmu, a potrzeby energetyczne są nieproporcjonalnie duże do rozmiarów ciała. Niedożywienie może prowadzić do zwiększonego ryzyka kontuzji, pogorszonej regeneracji oraz nieosiągnięcia optymalnej gęstości mineralnej kości.

Czytam więcej
Article image

LECZENIE NADWAGI I OTYŁOŚCI

Wpływ leków przeciwdepresyjnych na masę ciała

dr Radosław Balwierz

Istnieje dość istotna grupa leków, która w sposób znaczący wpływa na zmianę masy ciała u pacjentów leczonych przeciwdepresyjnie. Priorytetem powinno być zatem ścisłe monitorowanie zmian masy ciała podczas leczenia zaburzeń nastroju. Konieczne staje się więc opracowanie wytycznych stosowania leków przeciwdepresyjnych z uwzględnieniem ich zmian w zakresie masy ciała (…)

czytaj dalej

LECZENIE NADWAGI I OTYŁOŚCI

Wpływ leków przeciwdepresyjnych na masę ciała

dr Radosław Balwierz

Article image

Istnieje dość istotna grupa leków, która w sposób znaczący wpływa na zmianę masy ciała u pacjentów leczonych przeciwdepresyjnie. Priorytetem powinno być zatem ścisłe monitorowanie zmian masy ciała podczas leczenia zaburzeń nastroju. Konieczne staje się więc opracowanie wytycznych stosowania leków przeciwdepresyjnych z uwzględnieniem ich zmian w zakresie masy ciała (…)

Czytam więcej
Article image

LECZENIE NADWAGI I OTYŁOŚCI

Właściwości oraz zastosowanie oleju rzepakowego w leczeniu zaburzeń metabolicznych związanych z otyłością

mgr Kinga Skoracka

Olej rzepakowy jest najchętniej wybieranym olejem przez Polaków. Pozyskiwany jest z rzepaku – rośliny oleistej z rodziny krzyżowych. Olej rzepakowy jest powszechnie uznawany za korzystnie wpływający na zdrowie. Na tle innych olejów roślinnych charakteryzuje się najniższą zawartością kwasów tłuszczowych nasyconych, wysoką zawartością jednonienasyconych kwasów tłuszczowych (MUFA) i korzystnym udziałem wielonienasyconych kwasów tłuszczowych (PUFA), a zwłaszcza kwasu alfa-linolenowego (ALA) należącego do grupy kwasów tłuszczowych omega-31,2 . Korzyści przynosi przede wszystkim spożycie oleju rzepakowego tłoczonego na zimno i spożywanego w postaci surowej3. Biorąc pod uwagę zwiększający się problem otyłości i jej powikłań w polskim społeczeństwie, warto przyjrzeć się bliżej właściwościom oleju rzepakowego i możliwościom jego zastosowania we wspieraniu leczenia zaburzeń metabolicznych pacjentów chorujących na otyłość.

czytaj dalej

LECZENIE NADWAGI I OTYŁOŚCI

Właściwości oraz zastosowanie oleju rzepakowego w leczeniu zaburzeń metabolicznych związanych z otyłością

mgr Kinga Skoracka

Article image

Olej rzepakowy jest najchętniej wybieranym olejem przez Polaków. Pozyskiwany jest z rzepaku – rośliny oleistej z rodziny krzyżowych. Olej rzepakowy jest powszechnie uznawany za korzystnie wpływający na zdrowie. Na tle innych olejów roślinnych charakteryzuje się najniższą zawartością kwasów tłuszczowych nasyconych, wysoką zawartością jednonienasyconych kwasów tłuszczowych (MUFA) i korzystnym udziałem wielonienasyconych kwasów tłuszczowych (PUFA), a zwłaszcza kwasu alfa-linolenowego (ALA) należącego do grupy kwasów tłuszczowych omega-31,2 . Korzyści przynosi przede wszystkim spożycie oleju rzepakowego tłoczonego na zimno i spożywanego w postaci surowej3. Biorąc pod uwagę zwiększający się problem otyłości i jej powikłań w polskim społeczeństwie, warto przyjrzeć się bliżej właściwościom oleju rzepakowego i możliwościom jego zastosowania we wspieraniu leczenia zaburzeń metabolicznych pacjentów chorujących na otyłość.

Czytam więcej
Article image

CIĄŻA, KARMIENIE, PŁODNOŚĆ

PCOS i insulinooporność – rola probiotykoterapii

mgr Karolina Górnik-Horn

Zespół policystycznych jajników (PCOS, ang. Polycystic ovary syndrome) jest chorobą występującą na wszystkich etapach życia i rozwoju kobiet, obejmującą okresy od życia płodowego, poprzez okres dojrzewania, reprodukcyjny, aż do okresu menopauzy. W zależności od kryteriów diagnostycznych i dokładności urządzeń diagnostycznych, szacuje się, że obecnie choruje na nią 5–20% kobiet w okresie przedmenopauzalnym1.

czytaj dalej

CIĄŻA, KARMIENIE, PŁODNOŚĆ

PCOS i insulinooporność – rola probiotykoterapii

mgr Karolina Górnik-Horn

Article image

Zespół policystycznych jajników (PCOS, ang. Polycystic ovary syndrome) jest chorobą występującą na wszystkich etapach życia i rozwoju kobiet, obejmującą okresy od życia płodowego, poprzez okres dojrzewania, reprodukcyjny, aż do okresu menopauzy. W zależności od kryteriów diagnostycznych i dokładności urządzeń diagnostycznych, szacuje się, że obecnie choruje na nią 5–20% kobiet w okresie przedmenopauzalnym1.

Czytam więcej
Article image

Z GABINETU DIETETYKA

Wpływ leków IPP na rozwój SIBO

Dr n. med. Martyna Marciniak

Ludzka mikrobiota jelitowa określana jest jako zespół ponad 1500 gatunków, które należą do 50 rodzajów, a te do 17 rodzin1 .Dominują tutaj dwa główne typy – Bacteroides i Firmicutes2. Mikroflora jelitowa ma istotny wpływ na homeostazę oraz odporność organizmu3. Zaburzoną równowagę bakteryjną określa się terminem „dysbioza”, która może wywołać lub zaostrzyć przebieg wielu patologii4. Zespół przerostu bakteryjnego – SIBO charakteryzuje się różnicami w jakości, ilości oraz lokalizacji mikroflory jelita cienkiego. Stany, które towarzyszą SIBO, mogą wpływać na rozwój dysbiozy jelitowej1.

czytaj dalej

Z GABINETU DIETETYKA

Wpływ leków IPP na rozwój SIBO

Dr n. med. Martyna Marciniak

Article image

Ludzka mikrobiota jelitowa określana jest jako zespół ponad 1500 gatunków, które należą do 50 rodzajów, a te do 17 rodzin1 .Dominują tutaj dwa główne typy – Bacteroides i Firmicutes2. Mikroflora jelitowa ma istotny wpływ na homeostazę oraz odporność organizmu3. Zaburzoną równowagę bakteryjną określa się terminem „dysbioza”, która może wywołać lub zaostrzyć przebieg wielu patologii4. Zespół przerostu bakteryjnego – SIBO charakteryzuje się różnicami w jakości, ilości oraz lokalizacji mikroflory jelita cienkiego. Stany, które towarzyszą SIBO, mogą wpływać na rozwój dysbiozy jelitowej1.

Czytam więcej
Article image

Z GABINETU DIETETYKA

Biegunki towarzyszące chorobom – rola diety i probiotyków w łagodzeniu objawów

dr n. o zdr. Karolina Janion

Biegunki są objawem towarzyszącym infekcjom wirusowym, bakteryjnym, pasożytniczym oraz wielu chorobom przewlekłym, m.in. nieswoistym zapaleniom jelit1, 2 . Mogą pojawić się też w trakcie antybiotykoterapii1. U części chorych onkologicznych biegunka może być jednym z objawów choroby nowotworowej lub skutkiem ubocznym leczenia, m.in. chemioterapii czy radioterapii okolic jamy brzusznej i miednicy (tj. biegunka popromienna). Ponadto ryzyko wystąpienia biegunki wzrasta u chorych żywionych dojelitowo oraz pacjentów, którzy zostali poddani zabiegom chirurgicznym w obrębie przewodu pokarmowego3. Odpowiednie postępowanie dietetyczne i stosowanie probiotyków może odgrywać istotną rolę w łagodzeniu niepożądanych objawów i poprawie jakości życia pacjentów2, 4 .

czytaj dalej

Z GABINETU DIETETYKA

Biegunki towarzyszące chorobom – rola diety i probiotyków w łagodzeniu objawów

dr n. o zdr. Karolina Janion

Article image

Biegunki są objawem towarzyszącym infekcjom wirusowym, bakteryjnym, pasożytniczym oraz wielu chorobom przewlekłym, m.in. nieswoistym zapaleniom jelit1, 2 . Mogą pojawić się też w trakcie antybiotykoterapii1. U części chorych onkologicznych biegunka może być jednym z objawów choroby nowotworowej lub skutkiem ubocznym leczenia, m.in. chemioterapii czy radioterapii okolic jamy brzusznej i miednicy (tj. biegunka popromienna). Ponadto ryzyko wystąpienia biegunki wzrasta u chorych żywionych dojelitowo oraz pacjentów, którzy zostali poddani zabiegom chirurgicznym w obrębie przewodu pokarmowego3. Odpowiednie postępowanie dietetyczne i stosowanie probiotyków może odgrywać istotną rolę w łagodzeniu niepożądanych objawów i poprawie jakości życia pacjentów2, 4 .

Czytam więcej
Article image

Z GABINETU DIETETYKA

Rola koenzymu Q w redukcji zmęczenia

dr n. med. Aneta Kościołek

Niedobór Q odgrywa istotną rolę w rozwoju chorób neurodegeneracyjnych, takich jak choroba Parkinsona czy choroba Alzheimera. U pacjentów z chorobą Parkinsona aktywność kompleksu I jest zmniejszona w istocie czarnej śródmózgowia, natomiast aktywność kompleksów II, III, IV była porównywalna z kontrolami. Wstępne badania z udziałem ludzi sugerują, że suplementacja Q może zmniejszyć objawy demencji u osób z chorobą Alzheimera.

czytaj dalej

Z GABINETU DIETETYKA

Rola koenzymu Q w redukcji zmęczenia

dr n. med. Aneta Kościołek

Article image

Niedobór Q odgrywa istotną rolę w rozwoju chorób neurodegeneracyjnych, takich jak choroba Parkinsona czy choroba Alzheimera. U pacjentów z chorobą Parkinsona aktywność kompleksu I jest zmniejszona w istocie czarnej śródmózgowia, natomiast aktywność kompleksów II, III, IV była porównywalna z kontrolami. Wstępne badania z udziałem ludzi sugerują, że suplementacja Q może zmniejszyć objawy demencji u osób z chorobą Alzheimera.

Czytam więcej
Article image

Z GABINETU DIETETYKA

Amenorrhea u pacjentek z jadłowstrętem psychicznym

mgr Marzena Rojek-Ledwoch

Jadłowstręt psychiczny to choroba należąca do grupy zaburzeń odżywiania, która charakteryzuje się występowaniem nieprawidłowej, niskiej masy ciała, nadmiernej koncentracji na kształcie i masie ciała oraz lęku przed jej przyrostem. Do listy konsekwencji towarzyszących niedożywieniu należą liczne zaburzenia endokrynologiczne. Szczególnie istotne ze względu na aktualny oraz przyszły stan zdrowia pacjentki wydają się zaburzenia funkcji osi podwzgórze−przysadka−jajniki, które często objawiają się jako pierwotny lub wtórny brak miesiączki.

czytaj dalej

Z GABINETU DIETETYKA

Amenorrhea u pacjentek z jadłowstrętem psychicznym

mgr Marzena Rojek-Ledwoch

Article image

Jadłowstręt psychiczny to choroba należąca do grupy zaburzeń odżywiania, która charakteryzuje się występowaniem nieprawidłowej, niskiej masy ciała, nadmiernej koncentracji na kształcie i masie ciała oraz lęku przed jej przyrostem. Do listy konsekwencji towarzyszących niedożywieniu należą liczne zaburzenia endokrynologiczne. Szczególnie istotne ze względu na aktualny oraz przyszły stan zdrowia pacjentki wydają się zaburzenia funkcji osi podwzgórze−przysadka−jajniki, które często objawiają się jako pierwotny lub wtórny brak miesiączki.

Czytam więcej
Article image

Z GABINETU DIETETYKA

Synergia diety i suplementacji w chorobie Hashimoto

mgr Joanna Walasek

Poza odpowiednio dobraną farmakoterapią w chorobie Hashimoto bardzo ważne jest stosowanie odpowiedniego sposobu żywienia w celu syntezy i wydzielania hormonów tarczycy, ich transportu we krwi i prawidłowego wiązania z komórkami docelowymi, a także zmniejszenia stanu zapalnego w organizmie i rozwoju innych zaburzeń metabolicznych wynikających z deficytu hormonów tarczycy w ustroju.

czytaj dalej

Z GABINETU DIETETYKA

Synergia diety i suplementacji w chorobie Hashimoto

mgr Joanna Walasek

Article image

Poza odpowiednio dobraną farmakoterapią w chorobie Hashimoto bardzo ważne jest stosowanie odpowiedniego sposobu żywienia w celu syntezy i wydzielania hormonów tarczycy, ich transportu we krwi i prawidłowego wiązania z komórkami docelowymi, a także zmniejszenia stanu zapalnego w organizmie i rozwoju innych zaburzeń metabolicznych wynikających z deficytu hormonów tarczycy w ustroju.

Czytam więcej
Article image

Z GABINETU DIETETYKA

Dietoterapia w nowej jednostce chorobowej – zespole sercowo-nerkowo-metabolicznym

mgr Dominika Dakowska

W ostatnich miesiącach coraz częściej mówi się o zespole sercowo-nerkowo-metabolicznym (ang. cardiovascular-kidney-metabolic syndrome, CKM), którego objawy podkreślają zależność między otyłością, cukrzycą, chorobami układu krążenia oraz nerek. Choroby te wzajemnie na siebie wpływają, nasilają i napędzają, wywołując kaskadę problemów zdrowotnych. U podstaw wielochorobowości tych trzech układów leży w dużej mierze styl życia.

czytaj dalej

Z GABINETU DIETETYKA

Dietoterapia w nowej jednostce chorobowej – zespole sercowo-nerkowo-metabolicznym

mgr Dominika Dakowska

Article image

W ostatnich miesiącach coraz częściej mówi się o zespole sercowo-nerkowo-metabolicznym (ang. cardiovascular-kidney-metabolic syndrome, CKM), którego objawy podkreślają zależność między otyłością, cukrzycą, chorobami układu krążenia oraz nerek. Choroby te wzajemnie na siebie wpływają, nasilają i napędzają, wywołując kaskadę problemów zdrowotnych. U podstaw wielochorobowości tych trzech układów leży w dużej mierze styl życia.

Czytam więcej
Article image

ŻYWIENIE OSÓB STARSZYCH

Żywieniowe czynniki ryzyka osteoporozy ze szczególnym uwzględnieniem witaminy D

Bartosz Kulczyński

Dowiedziono, że w przypadku zbyt niskiego stężenia witaminy D we krwi [25(OH)D < 30 nmol/L] dochodzi do utraty 1% masy kostnej rocznie – stąd też wskazano 30 nmol/L jako wartość graniczną, poniżej której mówi się o dużym ryzyku rozwoju osteoporozy. Warto podkreślić, że nawet według oficjalnych zaleceń dotyczących terapii osteoporozy warunkiem skuteczności leczenia jest, obok wyrównania bilansu wapniowo-fosforanowego, uzyskanie i utrzymanie optymalnego stężenia witaminy D we krwi.

czytaj dalej

ŻYWIENIE OSÓB STARSZYCH

Żywieniowe czynniki ryzyka osteoporozy ze szczególnym uwzględnieniem witaminy D

Bartosz Kulczyński

Article image

Dowiedziono, że w przypadku zbyt niskiego stężenia witaminy D we krwi [25(OH)D < 30 nmol/L] dochodzi do utraty 1% masy kostnej rocznie – stąd też wskazano 30 nmol/L jako wartość graniczną, poniżej której mówi się o dużym ryzyku rozwoju osteoporozy. Warto podkreślić, że nawet według oficjalnych zaleceń dotyczących terapii osteoporozy warunkiem skuteczności leczenia jest, obok wyrównania bilansu wapniowo-fosforanowego, uzyskanie i utrzymanie optymalnego stężenia witaminy D we krwi.

Czytam więcej

DIETETYKA ONKOLOGICZNA

Jak rozwija się kacheksja nowotworowa?

dr n. o zdr. Karolina Janion

Article image

(…) Część chorych jest niezdiagnozowana lub diagnozowana zbyt późno, kiedy nie jest możliwe odwrócenie toczących się w organizmie niekorzystnych procesów. Co więcej, obraz wyniszczonego pacjenta onkologicznego jest powszechnie akceptowany, również częściowo przez pracowników ochrony zdrowia.

Czytam więcej
Article image

DIETETYKA ONKOLOGICZNA

Polifenole w diecie pacjenta onkologicznego

dr n. o zdr. Karolina Janion

W wielu badaniach epidemiologicznych zaobserwowano, że spożycie polifenoli wiąże się ze zmniejszonym ryzykiem zachorowania na niektóre nowotwory złośliwe. Sugeruje się, że spożycie polifenoli zawartych w soi i produktach sojowych zmniejsza ryzyko rozwoju raka piersi, jajnika i trzonu macicy oraz koreluje z redukcją ryzyka rozwoju raka żołądka i jelita grubego. Z kolei spożycie polifenoli zawartych w zielonej herbacie zostało powiązane ze zmniejszonym ryzykiem rozwoju m.in. raka piersi i gruczołu krokowego.

czytaj dalej

DIETETYKA ONKOLOGICZNA

Polifenole w diecie pacjenta onkologicznego

dr n. o zdr. Karolina Janion

Article image

W wielu badaniach epidemiologicznych zaobserwowano, że spożycie polifenoli wiąże się ze zmniejszonym ryzykiem zachorowania na niektóre nowotwory złośliwe. Sugeruje się, że spożycie polifenoli zawartych w soi i produktach sojowych zmniejsza ryzyko rozwoju raka piersi, jajnika i trzonu macicy oraz koreluje z redukcją ryzyka rozwoju raka żołądka i jelita grubego. Z kolei spożycie polifenoli zawartych w zielonej herbacie zostało powiązane ze zmniejszonym ryzykiem rozwoju m.in. raka piersi i gruczołu krokowego.

Czytam więcej
Article image

Warto wiedzieć

Magnez a arytmia serca

dr n. med. Aneta Kościołek

Magnez jest to dwuwartościowy pierwiastek, jeden z najważniejszych jonów niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Magnez jest kofaktorem ponad 600 enzymów biorących udział w metabolizmie komórkowym i wielu procesach biologicznych. Jest niezbędny do syntezy ATP, biosyntezy i stabilności kwasów nukleinowych, syntezy białek, a także fosforylacji oksydacyjnej. Jego niedobór zaburza pracę mięsni, w tym serca, a także układu nerwowego1 .

czytaj dalej

Warto wiedzieć

Magnez a arytmia serca

dr n. med. Aneta Kościołek

Article image

Magnez jest to dwuwartościowy pierwiastek, jeden z najważniejszych jonów niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Magnez jest kofaktorem ponad 600 enzymów biorących udział w metabolizmie komórkowym i wielu procesach biologicznych. Jest niezbędny do syntezy ATP, biosyntezy i stabilności kwasów nukleinowych, syntezy białek, a także fosforylacji oksydacyjnej. Jego niedobór zaburza pracę mięsni, w tym serca, a także układu nerwowego1 .

Czytam więcej
Article image

ARTYKUŁ SPONSOROWANY

Fitoterapia – pomoc w profilaktyce i leczeniu obrzęków

mgr Marta Koziarska

Pojawiający się u pacjenta obrzęk tkanek może być manifestacją większych problemów zdrowotnych, chociażby niewydolności serca, nerek, wątroby, układu krwionośnego czy limfatycznego. Stąd wynika konieczność dokładnych badań i całościowego spojrzenia na jego zdrowie. Przyjrzyjmy się czynnikom, których wynikiem może być powstanie obrzęków oraz działaniom, które mogą stanowić profilaktykę i wspomagać leczenie.

czytaj dalej

ARTYKUŁ SPONSOROWANY

Fitoterapia – pomoc w profilaktyce i leczeniu obrzęków

mgr Marta Koziarska

Article image

Pojawiający się u pacjenta obrzęk tkanek może być manifestacją większych problemów zdrowotnych, chociażby niewydolności serca, nerek, wątroby, układu krwionośnego czy limfatycznego. Stąd wynika konieczność dokładnych badań i całościowego spojrzenia na jego zdrowie. Przyjrzyjmy się czynnikom, których wynikiem może być powstanie obrzęków oraz działaniom, które mogą stanowić profilaktykę i wspomagać leczenie.

Czytam więcej
Article image

WYWIAD

Wywiad z Prezesem Polskiego Towarzystwa Dietetyki - Grzegorzem Kosteleckim o nowej ustawie o zawodach medycznych

dr n. o zdr. Grzegorz Kostelecki

Obecnie dietetyk jako jeden z niewielu już zawodów medycznych, którego kształcenie odbywa się tylko na poziomie studiów wyższych, nie posiada prawnej ochrony swojego tytułu. Oczywiście, wszelkie wymogi ustawowe, które w pierwotnej wersji projektu ustawy o niektórych zawodach medycznych były dla dużej części środowiska dietetyków tzw. gabinetowych kontrowersyjne i stanowiły źródło niepewności i stresu, zostały w ostatecznej wersji złagodzone również dzięki staraniom PTD.

czytaj dalej

WYWIAD

Wywiad z Prezesem Polskiego Towarzystwa Dietetyki - Grzegorzem Kosteleckim o nowej ustawie o zawodach medycznych

dr n. o zdr. Grzegorz Kostelecki

Article image

Obecnie dietetyk jako jeden z niewielu już zawodów medycznych, którego kształcenie odbywa się tylko na poziomie studiów wyższych, nie posiada prawnej ochrony swojego tytułu. Oczywiście, wszelkie wymogi ustawowe, które w pierwotnej wersji projektu ustawy o niektórych zawodach medycznych były dla dużej części środowiska dietetyków tzw. gabinetowych kontrowersyjne i stanowiły źródło niepewności i stresu, zostały w ostatecznej wersji złagodzone również dzięki staraniom PTD.

Czytam więcej

Nadzór merytoryczny

REDAKTOR PROWADZĄCA

dr n. med. Aneta Kościołek

REDAKTOR NACZELNA

Anna Gadzińska-Kryjak

Wszystkie wydania