W endokrynologii wyróżnia się dwie najważniejsze jednostki chorobowe związane z zaburzeniami wydzielania kortyzolu – chorobę Addisona i zespół Cushinga. Jednak badania pokazują, że zaburzenia wydzielania kortyzolu mogą również współistnieć z takimi chorobami, jak: otyłość, zespół metaboliczny, cukrzyca typu 2, zaburzenia depresyjne czy choroby z autoagresji.
Kortyzol wpływa na hamowanie podziałów limfocytów T i B, zmniejszanie wydzielania cytokin prozapalnych oraz obniżenie poziomu sekrecyjnego IgA (sIgA), które pełnią kluczową rolę w obronie śluzówkowej organizmu4.
Co ciekawe, komórki układu odpornościowego, jak limfocyty i makrofagi, posiadają receptory dla CRH i ACTH mogące na nie bezpośrednio reagować5. Cytokiny, szczególnie te prozapalne, wpływają na czynności osi HPA, modyfikując odpowiedź organizmu na stres. Wzrost stężenia kortyzolu pod wpływem cytokin prozapalnych (IL-1, Il-6) wynika z zarówno z ich wpływu na uwalnianie CRH z podwzgórza i ACTH z przysadki, jak i bezpośredniego oddziaływania na korę nadnerczy. Kortyzol zwykle ma właściwości przeciwzapalne i immunosupresyjne, jednak przewlekła hiperkortyzolemia przyczynia się do „oporności” układu odpornościowego na jego działanie, co daje efekt odwrotny do pierwotnego i wzmaga syntezę cytokin prozapalnych6. Dodatkowo, razem z katecholaminami kortyzol indukuje zmianę polaryzacji odpowiedzi odpornościowej z Th1 na Th2, która zwiększa ryzyko wystąpienia np. alergii, choroby Gravesa-Basedowa, tocznia rumieniowatego układowego7. Ponadto osłabiona stymulacja osi HPA i niskie stężenie kortyzolu może powodować nadmierną aktywność układu odpornościowego. Choć powszechnie wiadomo, że stres psychologiczny zaostrza objawy chorób alergicznych i z autoagresji, to kliniczne wykazanie związku przyczynowo-skutkowego nie jest proste5, 8.
W endokrynologii wyróżnia się dwie najważniejsze jednostki chorobowe związane z zaburzeniami wydzielania kortyzolu – chorobę Addisona i zespół Cushinga. Jednak badania pokazują, że zaburzenia wydzielania kortyzolu mogą również współistnieć z takimi chorobami, jak: otyłość, zespół metaboliczny, cukrzyca typu 2, zaburzenia depresyjne czy choroby z autoagresji.
Pełna treść artykułu, wraz z załącznikami do pobrania, dostępna jest dla prenumeratorów czasopisma, po zalogowaniu się.
Zakażenie Helicobacter pylori dotyczy ponad połowy populacji świata i jest jednym z kluczowych czynników rozwoju raka żołądka. Choć standardem leczenia pozostaje antybiotykoterapia wsparta inhibitorami pompy protonowej, narastająca antybiotykooporność i częste niepowodzenia eradykacji skłaniają do poszukiwania terapii wspomagających. Coraz większe zainteresowanie budzi Nigella sativa (czarnuszka siewna) – roślina o udokumentowanych właściwościach przeciwbakteryjnych i przeciwzapalnych.
Selen ma duże znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania organizmu człowieka. Pierwiastek ten jest ściśle związany z prawidłowym funkcjonowaniem tarczycy oraz prawidłowym metabolizmem hormonów tarczycowych, pełni również rolę w leczeniu chorób tego narządu.. W ostatnich latach prowadzono wiele badań dotyczących znaczenia selenu w leczeniu choroby Hashimoto. Badania wskazują wyraźnie na pozytywny wpływ terapeutyczny suplementacji selenu u chorych z autoimmunologiczną niedoczynnością tarczycy leczonych lewotyroksyną w połączeniu z suplementacją selenu oraz u pacjentów z subkliniczną niedoczynnością.
Nagła zmiana klimatu, jedzenia czy wody podczas podróży może zaburzyć równowagę mikrobioty jelitowej i prowadzić do biegunek oraz problemów trawiennych. Coraz więcej badań dowodzi, że odpowiednio dobrane szczepy probiotyczne, stosowane profilaktycznie, mogą skutecznie chronić zdrowie układu pokarmowego w czasie wyjazdów.
