Dodatki do żywności od lat budzą kontrowersje, jednak współczesne badania coraz częściej koncentrują się nie na ich toksyczności, lecz na potencjalnym wpływie na mikrobiotę jelitową i oś jelitowo–mózgową. Czy mogą oddziaływać na nastrój i ryzyko zaburzeń psychicznych?
Dodatki do żywności od wielu lat pozostają przedmiotem zainteresowania naukowców, instytucji odpowiedzialnych za bezpieczeństwo żywności oraz samych konsumentów, ponieważ są powszechnie stosowane w celu poprawy trwałości, bezpieczeństwa mikrobiologicznego oraz właściwości sensorycznych produktów spożywczych. Przez wiele lat ich ocena koncentrowała się przede wszystkim na właściwościach toksykologicznych i dopuszczalnych poziomach spożycia, jednak rozwój badań nad mikrobiotą jelitową sprawił, że coraz częściej analizuje się również ich potencjalny wpływ na funkcjonowanie przewodu pokarmowego, integralność bariery jelitowej oraz procesy zapalne mogące oddziaływać na organizm człowieka. Szczególne zainteresowanie budzi żywność ultraprzetworzona, która stanowi główne źródło dodatków do żywności we współczesnej diecie, a jednocześnie charakteryzuje się wysoką smakowitością, dużą gęstością energetyczną oraz niewielką zawartością błonnika pokarmowego.
Dodatki do żywności są to substancje celowo wprowadzane do produktów spożywczych w celu poprawy ich trwałości, bezpieczeństwa mikrobiologicznego, wyglądu, smaku, zapachu, konsystencji lub usprawnienia procesów technologicznych. Nie są one spożywane jako żywność sama w sobie ani nie stanowią typowych składników receptury, lecz pełnią określone funkcje technologiczne, takie jak barwienie, konserwowanie, emulgowanie, zagęszczanie czy słodzenie. Każda substancja dopuszczona do stosowania na terenie Unii Europejskiej otrzymuje indywidualny numer poprzedzony literą „E”, który potwierdza, że została oceniona pod względem bezpieczeństwa i dopuszczona do stosowania w określonych kategoriach żywności zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Wbrew powszechnym opiniom obecność numeru „E” nie oznacza, że produkt jest bardziej szkodliwy, lecz świadczy o przeprowadzeniu ujednoliconej procedury oceny naukowej. Ocena bezpieczeństwa dodatków do żywności prowadzona jest przez European Food Safety Authority (EFSA) przed dopuszczeniem substancji do obrotu, a następnie podlega okresowej aktualizacji w świetle nowych danych naukowych. W procesie tym analizowane są właściwości chemiczne substancji, sposób jej metabolizowania, wyniki badań toksykologicznych oraz poziom narażenia konsumentów wynikający z rzeczywistego spożycia. Jeżeli dostępne dowody wskazują, że dana substancja może być stosowana bez istotnego ryzyka dla zdrowia, ustalana jest wartość dopuszczalnego dziennego pobrania (ADI, Acceptable Daily Intake), określająca ilość dodatku, którą można spożywać bez zauważalnego ryzyka zdrowotnego. Wraz z pojawianiem się nowych wyników badań wartość ADI oraz warunki stosowania poszczególnych dodatków mogą być ponownie oceniane, a w razie potrzeby odpowiednio zmieniane lub ograniczane1,2,3.
Dodatki do żywności od lat budzą kontrowersje, jednak współczesne badania coraz częściej koncentrują się nie na ich toksyczności, lecz na potencjalnym wpływie na mikrobiotę jelitową i oś jelitowo–mózgową. Czy mogą oddziaływać na nastrój i ryzyko zaburzeń psychicznych?
Pełna treść artykułu, wraz z załącznikami do pobrania, dostępna jest dla prenumeratorów czasopisma, po zalogowaniu się.
Latem, szczególnie podczas upałów i w trakcie wzmożonej aktywności fizycznej, organizm traci wraz z potem więcej wody oraz składników mineralnych. Nic więc dziwnego, że w tym okresie gwałtownie rośnie popularność preparatów elektrolitowych. Przekazy marketingowe często sugerują, że wysoka temperatura sama w sobie stanowi wskazanie do ich stosowania. Czy rzeczywiście tak jest?
Selen jest niezbędnym składnikiem prawidłowego funkcjonowania tarczycy, uczestniczącym w metabolizmie hormonów, ochronie przed stresem oksydacyjnym oraz regulacji odpowiedzi immunologicznej. Aktualne dowody naukowe wskazują, że o korzyściach klinicznych decyduje przede wszystkim optymalny status selenu, a nie rutynowa suplementacja. Coraz więcej badań sugeruje, że właściwie dobrana interwencja może wspierać postępowanie u wybranych pacjentów z autoimmunologicznymi chorobami tarczycy oraz u kobiet w okresie przedkoncepcyjnym i ciąży.
Kolagen należy do najpopularniejszych suplementów diety wspierających zdrowie skóry, stawów i tkanki łącznej, jednak nie wszystkie przypisywane mu właściwości znajdują równie mocne potwierdzenie w badaniach. Aktualne dowody naukowe wskazują, że najlepiej przebadaną formą jest hydrolizat kolagenu, którego skuteczność zależy przede wszystkim od odpowiedniej dawki, regularności stosowania i celu suplementacji. Najnowsze wyniki badań pozwalają lepiej ocenić, kiedy suplementacja kolagenem może przynieść korzyści oraz na jakie cechy preparatu warto zwrócić uwagę podczas jego wyboru.
