menu close arrow_back_ios arrow_back_ios person_add login

Selen w fizjologii i patologii tarczycy – znaczenie optymalizacji poziomu selenu w profilaktyce, autoimmunizacji i okresie prokreacyjnym

WARTO WIEDZIEĆ

22-07-2026

66/2026

Selen jest niezbędnym składnikiem prawidłowego funkcjonowania tarczycy, uczestniczącym w metabolizmie hormonów, ochronie przed stresem oksydacyjnym oraz regulacji odpowiedzi immunologicznej. Aktualne dowody naukowe wskazują, że o korzyściach klinicznych decyduje przede wszystkim optymalny status selenu, a nie rutynowa suplementacja. Coraz więcej badań sugeruje, że właściwie dobrana interwencja może wspierać postępowanie u wybranych pacjentów z autoimmunologicznymi chorobami tarczycy oraz u kobiet w okresie przedkoncepcyjnym i ciąży.

Choroby tarczycy należą do najczęściej występujących zaburzeń endokrynologicznych, a ich rozwój zależy zarówno od czynników genetycznych, jak i środowiskowych. Obok odpowiedniej podaży jodu coraz większą uwagę zwraca się na znaczenie selenu – pierwiastka niezbędnego do prawidłowego funkcjonowania osi podwzgórze–przysadka–tarczyca. Selenoproteiny uczestniczą w metabolizmie hormonów tarczycy, ochronie tyreocytów przed stresem oksydacyjnym oraz regulacji odpowiedzi immunologicznej, co sprawia, że tarczyca należy do narządów o najwyższym stężeniu selenu w organizmie1-4.

Współczesne badania wskazują, że o potencjalnych korzyściach klinicznych decyduje przede wszystkim status selenu, a nie sama jego podaż. Ma to szczególne znaczenie w Europie, gdzie niska zawartość selenu w glebach sprawia, że znaczna część populacji nie osiąga stężenia zapewniającego pełną aktywność selenoprotein5-7. Jednocześnie wyniki najnowszych badań klinicznych pokazują, że znaczenie optymalizacji statusu selenu zależy od wyjściowego stężenia tego pierwiastka, charakterystyki badanej populacji oraz celu interwencji. Selen nie zastępuje leczenia chorób tarczycy, jednak u odpowiednio dobranych pacjentów może stanowić istotny element postępowania wspomagającego8,9.

Celem niniejszego opracowania jest przedstawienie aktualnych dowodów naukowych dotyczących znaczenia optymalizacji statusu selenu w fizjologii i patologii tarczycy, ze szczególnym uwzględnieniem autoimmunologicznego zapalenia tarczycy, okresu przedkoncepcyjnego i ciąży oraz praktycznych implikacji dla postępowania klinicznego.

Selen jest niezbędnym składnikiem prawidłowego funkcjonowania tarczycy, uczestniczącym w metabolizmie hormonów, ochronie przed stresem oksydacyjnym oraz regulacji odpowiedzi immunologicznej. Aktualne dowody naukowe wskazują, że o korzyściach klinicznych decyduje przede wszystkim optymalny status selenu, a nie rutynowa suplementacja. Coraz więcej badań sugeruje, że właściwie dobrana interwencja może wspierać postępowanie u wybranych pacjentów z autoimmunologicznymi chorobami tarczycy oraz u kobiet w okresie przedkoncepcyjnym i ciąży.

Chcesz przeczytać więcej?

Pełna treść artykułu, wraz z załącznikami do pobrania, dostępna jest dla prenumeratorów czasopisma, po zalogowaniu się.


O autorze

mgr Agata Filipowicz

CZYTAM ARTYKUŁY

Naturopata, fitoterapeuta,dietoterapeuta, pedagog specjalny, specjalista SOIT, dietetyk w trakcie specjalizacji. Poszerza wiedzę uczestnicząc w kursach,szkoleniach i konferencjach branżowych. Autorka licznych artykułów w czasopismach eksperckich. Na co dzień prowadzi gabinet Dietoterapia w Kołobrzegu, gdzie łączy wiedzę z zakresu dietetyki i naturalnych metod wspierania organizmu. Obszar jej zainteresowań zawodowych to dietoterapia w migrenie, zaburzenia gospodarki węglowodanowej oraz dietoterapia w spektrum autyzmu i ADHD.


Czytaj więcej

KONFERENCJA
Konferencja Współczesna Dietetyka o powikłaniach otyłości 2026/2027 - zobacz szczegóły