Współczesne trendy żywieniowe, wzrost świadomości konsumenckiej oraz różnorodność produktów dostępnych na rynku sprawiają jednak, że coraz częściej pojawia się pytanie: który olej rzepakowy wybrać – tłoczony na zimno czy rafinowany? Odpowiedź na to pytanie związana jest z procesem produkcji, jego składem oraz wpływem na zdrowie człowieka.
Rzepak jest jedną z najważniejszych roślin oleistych uprawianych w Europie, szczególnie w krajach takich jak Niemcy, Francja, Wielka Brytania czy Polska. W Polsce rzepak jest jedną z najczęściej uprawianych roślin rolniczych i stanowi główne źródło oleju roślinnego. Uprawa tej rośliny wymaga odpowiednich warunków klimatycznych i glebowych – rzepak bowiem najlepiej rośnie na glebach o lekkiej kwasowości, bogatych w wapń oraz materię organiczną. Zbiór odbywa się zazwyczaj w lipcu, a nasiona, po zbiorze, poddawane są procesowi tłoczenia i dalszej obróbki (agrarius.eu).
Tłuszcze roślinne, w tym olej rzepakowy, są istotnym składnikiem diety człowieka – pełnią funkcje energetyczne (1 gram tłuszczu dostarcza 9 kcal), strukturalne (są składnikami błon komórkowych), są nośnikiem witamin rozpuszczalnych w tłuszczach (A, D, E, K) oraz źródłem niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych (NNKT), takich, jak kwas linolowy (omega-6) i alfa-linolenowy (omega-3)2. Wspomniane kwasy tłuszczowe z grupy omega-3 mają potwierdzony naukowo pozytywny wpływ na funkcjonowanie układu sercowo-naczyniowego, m.in. poprzez upłynnianie błon komórek śródbłonka naczyń krwionośnych oraz obniżenie poziomu cholesterolu frakcji LDL3. Również z powodu pozytywnego wpływu na płynność błon komórkowych, kwasy z grupy omega-3 wykazują pozytywny wpływ na działanie mózgu oraz zmniejszają ryzyko chorób neurodegeneracyjnych, m.in. choroby Alzheimera.
Obecne w oleju rzepakowym związki fenolowe i fitosterole, podobnie jak kwasy omega-3, wpływają na obniżenie poziomu cholesterolu frakcji LDL, co przekłada się na pozytywne funkcjonowanie układu sercowo-naczyniowego. Związki te wykazują również wysoki potencjał antyoksydacyjny4. Oleje roślinne, w tym olej rzepakowy, zawierają również witaminę E, która charakteryzuje się wysokim potencjałem antyoksydacyjnym, co znacząco wpływa na obniżenie ryzyka nowotworowego. Wszystkie wymienione wyżej składniki decydują o tym, że olej rzepakowy można zaliczyć do żywności funkcjonalnej.
Olej rzepakowy, niezależnie od metody produkcji, cechuje się korzystnym składem kwasów tłuszczowych – zawiera najmniejsze, spośród wszystkich olejów roślinnych, ilości nasyconych kwasów tłuszczowych oraz jest bogaty w NNKT, których zawiera ok. 30%. Z punktu widzenia potrzeb żywieniowych ważna jest jednak nie tylko ilość NNKT, ale również ich proporcje, a olej rzepakowy wykazuje korzystny stosunek kwasów omega-6 do omega-3, bo około 2:15. Olej rzepakowy może zawierać do 60% jednonienasyconego kwasu oleinowego, który korzystnie wpływa na regulację poziomu cholesterolu frakcji LDL i HDL, co przyczynia się do prawidłowego funkcjonowania układu sercowo-naczyniowego5.
Współczesne trendy żywieniowe, wzrost świadomości konsumenckiej oraz różnorodność produktów dostępnych na rynku sprawiają jednak, że coraz częściej pojawia się pytanie: który olej rzepakowy wybrać – tłoczony na zimno czy rafinowany? Odpowiedź na to pytanie związana jest z procesem produkcji, jego składem oraz wpływem na zdrowie człowieka.
Pełna treść artykułu, wraz z załącznikami do pobrania, dostępna jest dla prenumeratorów czasopisma, po zalogowaniu się.
Nadciśnienie tętnicze pozostaje jednym z najpoważniejszych problemów zdrowotnych w Polsce i na świecie, a skuteczna kontrola ciśnienia nadal jest osiągana u zbyt małej liczby pacjentów. Coraz więcej badań wskazuje, że wielonienasycone kwasy tłuszczowe omega-3 mogą umiarkowanie obniżać ciśnienie tętnicze oraz korzystnie wpływać na inne czynniki ryzyka sercowo- -naczyniowego.
Część 2: Zastosowanie kliniczne i bezpieczeństwo Adaptogeny podbijają rynek suplementów, obiecując odporność na stres i poprawę wydolności organizmu. W drugiej części artykułu przyglądamy się, co nauka rzeczywiście mówi o ich skuteczności i bezpieczeństwie w praktyce klinicznej. To przewodnik dla tych, którzy chcą wprowadzać te „fitoterapeutyki” świadomie, unikając ryzyka interakcji z lekami.
Ziołolecznictwo, choć głęboko zakorzenione w tradycji, w świetle współczesnych badań zyskuje nowy wymiar skuteczności i bezpieczeństwa. Coraz więcej danych potwierdza, że odpowiednio dobrane preparaty roślinne mogą wspomagać leczenie schorzeń przewodu pokarmowego, takich jak SIBO, IBS czy GERD.
