We wrześniu 2026 roku opublikowano pierwsze polskie wytyczne dotyczące diagnostyki, leczenia i monitorowania celiakii u dorosłych. Dokument porządkuje najważniejsze zasady postępowania z pacjentem, uwzględniając m.in. aktualne europejskie standardy ESsCD oraz znaczenie kompleksowej opieki dietetycznej.
Bor jest pierwiastkiem, którego rola w żywieniu człowieka nadal nie została w pełni wyjaśniona¹. Dostępne badania wskazują, że może uczestniczyć w wielu procesach fizjologicznych, a kierunek i nasilenie obserwowanych efektów mogą zależeć m.in. od dawki, formy chemicznej oraz kontekstu metabolicznego organizmu.
Bor jest pierwiastkiem śladowym powszechnie występującym w środowisku. Głównymi źródłami boru dla człowieka są żywność i woda. Występuje przede wszystkim w produktach roślinnych, zwłaszcza w owocach, w tym suszonych, warzywach liściastych, roślinach strączkowych, orzechach i nasionach¹˒². W populacji europejskiej szacowane spożycie boru wynosi około 0,8–1,9 mg/dobę, natomiast dieta obfitująca w różnorodne produkty roślinne może dostarczać około 1,5–3,0 mg/dobę².
Mimo udokumentowanej aktywności biologicznej bor nie został uznany za niezbędny składnik odżywczy człowieka. Dotychczas nie zidentyfikowano cząsteczki, układu enzymatycznego ani szlaku metabolicznego, którego prawidłowe funkcjonowanie u człowieka byłoby bezwzględnie zależne od obecności tego pierwiastka. Z tego względu nie ustalono dla niego wartości średniego zapotrzebowania (EAR), zalecanego spożycia (RDA) ani wystarczającego spożycia (AI)²˒³.
Bor jest pierwiastkiem obecnym przede wszystkim w produktach roślinnych, którego znaczenie biologiczne wciąż pozostaje przedmiotem badań. Dostępne dane wskazują na jego możliwy udział m.in. w gospodarce mineralnej, procesach zapalnych, metabolizmie i funkcjonowaniu mikrobioty, jednak siła dowodów w poszczególnych obszarach jest zróżnicowana.
