Żywienie kobiet w ciąży i karmiących to temat niezmiennie aktualny i wzbudzający dużo zainteresowania, a czasem i kontrowersji. Jedną z nich jest jakość stosowanego w tej grupie tłuszczu. Niepewność tę pogłębia bogactwo dostępnych na rynku olejów i doniesienia na temat ich walorów prozdrowotnych. Wyniki badań wskazują na korzystny wpływ jednego z najbardziej podstawowych, czyli oleju rzepakowego.

Niedokrwistość jest jednym z najczęściej rozpoznawalnych schorzeń wśród kobiet ciężarnych. Według WHO niedokrwistość dotyczy ok. 40% kobiet w ciąży¹. Szczególnie w tym okresie stanowi to istotny problem zdrowotny, ponieważ wpływa na stan ciężarnej, płodu i noworodka oraz na przebieg samego porodu i połogu. Najczęściej występującą niedokrwistością wśród ciężarnych jest niedokrwistość na tle niedoboru żelaza.

Żywienie w pierwszym okresie życia dziecka ma istotne znaczenie dla tzw. programowania metabolicznego (żywieniowego). Niewłaściwy czas i sposób podaży składników pokarmowych oraz ich niewystarczająca ilość wpływają niekorzystnie na metabolizm i przebieg procesów fizjologicznych dziecka. Może to skutkować zwiększonym ryzykiem pojawienia się takich chorób jak otyłość, choroby alergiczne czy choroby układu krążenia1,2. Idealnym wzorcem żywienia niemowlęcia jest mleko matki. Dążenie do wyłącznego karmienia piersią (lub pokarmem matki) przez okres pierwszych 6 miesięcy życia powinno być priorytetem w żywieniu niemowląt. Krótsze lub częściowe karmienie mlekiem matki również wykazuje korzystne właściwości i powinno być kontynuowane tak długo, jak będzie to odpowiednie dla matki i dziecka.

W okresie ciąży dochodzi do wielu zmian anatomicznych, metabolicznych, jak również fizjologicznych w organizmie kobiety. Ma to na celu zapewnienie rozwijającemu się płodowi odpowiednich warunków do prawidłowego wzrastania, a także przygotowanie organizmu przyszłej matki do porodu. Wraz z postępującymi zmianami w ciele kobiety dochodzi także do modyfikacji mikrobiomu w obrębie przewodu pokarmowego i dróg rodnych ciężarnej. Dbanie w tym czasie o odpowiednią, zbilansowaną dietę, a także stosowanie probiotyków mogą mieć istotny wpływ na modyfikację mikrobioty jelit ciężarnej.

Tematyka ziół w ciąży jest nieustająco bardzo popularnym tematem w gabinecie dietetyka. Moda na zdrowe jedzenie, żywność bio niesie za sobą zainteresowanie wszystkim co naturalne, w tym również ziołami. Dostępna wiedza naukowa na temat stosowania leków ziołowych lub ziół jest ograniczona, co sprawia dosyć dużą trudność w przygotowywaniu dokładnych zaleceń na temat spożywania naparów ziołowych czy suszonych ziół w trakcie ciąży. Kobiety, chcąc dać wszystko co najlepsze swojemu dziecku jeszcze przed narodzinami, starają się dołączać do swojej diety wszystko co naturalne. Szukając informacji na temat ziół na stronach lub blogach, napotykają na bardzo rozbieżne informacje na temat stosowania naparów ziołowych, a także ziół dodawanych do potraw.

Większość kobiet w ciąży sięga po suplementy diety, zakładając, że właśnie tego potrzebuje ich organizm – zwiększonej dawki wszystkich witamin i składników mineralnych. Zgodnie z wytycznymi WHO, podstawowym źródłem składników odżywczych powinna być dieta ciężarnej, a stosowanie preparatów wielowitaminowych nie jest zalecane w celu zapobiegania niedoborom.

W trakcie trwania ciąży dochodzi do szeregu zmian w organizmie kobiety, w tym do zmian w mikroflorze przewodu pokarmowego i pochwy. Mogą one mieć wpływ na samopoczucie ciężarnej, a także na przebieg ciąży i zdrowie dziecka. Stosowanie probiotyków pozwala na modyfikację mikroflory jelitowej i w konsekwencji może zmniejszać ryzyko rozwoju cukrzycy ciążowej, nadmiernego przyrostu masy ciała i przedwczesnego porodu ^3,12,36, a w połogu zmniejszyć zapadalność na lęk i depresję poporodową u kobiet ²⁷. Ponadto interwencje wpływające na skład drobnoustrojów jelitowych ciężarnej mają wpływ na mikrobiotę nowonarodzonego dziecka ²⁵.

Stan przedrzucawkowy i rzucawka to patologiczne zaburzenia funkcjonalne organizmu, mogące występować u kobiet w czasie trwania ciąży, okresie okołoi poporodowym. Stanowią jedne z najczęstszych, medycznych powikłań ciąży. Ze względu na powszechne występowanie stanu przedrzucawkowego i rzucawki wśród kobiet na całym świecie, obiektem badań naukowych stał się wpływ czynników związanych ze stylem życia, takich jak sposób żywienia i aktywność fizyczna na ryzyko ich wystąpienia.